Twee groepen in een collectief maakproces op 16 december 2011
Op een stormachtige vrijdagmiddag kwamen 15 makers bij elkaar om met elkaar een collectief maakproces aan te gaan. Met materiaal en kennis uit ieders eigen beroepspraktijk werd in twee groepen gewerkt aan een eindproduct, een kunstwerk. Het verschil tussen de twee groepen kon haast niet groter zijn. De ene groep, waar toevalligerwijs relatief veel (muziek)theatermakers in zaten, heeft uren gepraat en gereflecteerd op elkaar, elkaars projecten en de rol die je in een groep hebt. Het resultaat was een gesprek waarin de groepsleden omstebeurt de andere groepsleden beschreven voor publiek. De andere groep, met relatief veel beeldend kunstenaars maakte een performance met tekst, beeld en opdrachtjes waardoor het publiek deel kon nemen aan de performance. Het maakproces en reflectie daarop wisselden elkaar af, maar hier had het maken de overhand.
Achteraf spraken we over de rol die je op je neemt in zo’n proces: wil je graag je eigen ei leggen, kan je ideeën van anderen goed toelaten, wat is de kwaliteit van zo’n gezamenlijk resultaat, welke rol neem heb je in een groep, wil je die rol hebben? Het was een laboratorium situatie voor de community arts praktijk waarin je als kunstenaar ruimte maakt voor mensen met weinig artistieke ervaring om samen iets te maken. Eén van de grote dilemma’s daarin is hoe je zowel een proces als eindproduct van hoge kwaliteit maakt, zonder zelf al te veel (vooraf) vast te leggen.
De eerste groep kwam tot de conclusie dat ze een soort egoshow gemaakt hadden van de groep en de groepsleden, terwijl hun gesprek juist ging over persoonlijk contact en afstemming met elkaar en het publiek. De tweede groep toonde een gezamenlijke performance waar het publiek bovendien een kleine maar actieve rol in kon spelen. Maar het kader voor de performance was zo, dat iedereen gewoon zijn eigen ding kon doen, er werden geen (pijnlijke) keuzes gemaakt voor wat er wel en niet in het eindproduct terecht kwam.
Al met al was het een gemoedelijke, maar inhoudelijk interessante middag. Er zijn weinig echte confrontaties geweest tijdens het maken, misschien kenden we elkaar daarvoor niet goed genoeg, of was het belang van een kwalitatief goed eindproduct niet groot genoeg. Het werd intern aan elkaar getoond, dus veel druk zat er niet op. Maar wat als je echt iets goeds moet maken omdat je bijvoorbeeld een groot publiek hebt aan het eind van de dag, als het project een manier is om je als kunstenaar te profileren. Ik ben benieuwd of we dan wat feller zouden zijn, minder makkelijk instemmen met ideeën van anderen, dichter bij de dynamiek van een community arts project zouden komen. Hopelijk gaan we dat gevecht het komende jaar nog eens aan met elkaar.