Händel wil naar Engeland
Zeer kort na deze aanstelling, op 16 juni 1710, vroeg Handel toestemming van zijn keurvorst voor een bezoek aan Engeland. Dit eerste bezoek duurde acht maanden en Händel heeft deze tijd voornamelijk besteed aan het promoten van de Italiaanse opera in Engeland. Met succes: hare Koninklijke Hoogheid, koningin Anne was weg van de muziek. Dit bood kansen die Händel niet had in Duitsland, in zijn functie als kapelmeester had hij namelijk geen mogelijkheid om zijn ambities tot het componeren van opera’s uit te voeren. Daarom keerde Handel in 1712 terug naar Engeland voor het operaseizoen. (plaatje Händel, Anne, George)
Voor Händel was een vaste aanstelling in Engeland begerenswaardig. Waarschijnlijk zag Händel zelf ook kansen in Engeland, want hij heeft rond 1713 een aantal stukken voor koningin Anne geschreven. Eén daarvan is een ode ter gelegenheid van haar verjaardag, “The Ode on Queen Anne's Birth-Day”, waarin zij geroemd wordt als brenger van een 'eeuwige vrede op aarde'. Het andere stuk is het “Utrecht Te Deum and Jubilate”.
Een Te Deum is een lofzang met een vaststaande kerkelijke tekst die vaak bij officiële feestelijke gelegenheden zoals een kroning of overwinning uitgevoerd wordt. Het was een uitdaging voor een componist om een stuk op een vaststaande tekst te componeren, en de inhoud van deze tekst uit te beelden. In het geval van het Te Deum ging het om een vaststaande uit het Latijn naar het Engels vertaalde tekst (hier link invoegen naar tekst + vertalingen). Er bestonden al een aantal composities op deze Engelse tekst; één was van Henry Purcell. Händel’s versie was gecompliceerder dan die van Purcell, waardoor de toen nog beperkte trompetten niet in alle passages mee konden spelen. Pas veel later zouden trompetten ventielen krijgen, waardoor er meer verschillende tonen op gespeeld konden worden. Verder heeft Händel houtblazers toegevoegd, zoals hobo’s en fluiten. Purcell heeft deze instrumenten niet gebruikt bij zijn versie. Händel heeft ervoor gekozen om meer gebruik te maken van het koor dan Purcell, omdat hij niet wist welke solisten bij de uiteindelijke uitvoering beschikbaar waren. (plaatje van de partituur, audiofragment)
Engeland streefde naar een vrede met Frankrijk, en was hier al geheime onderhandelingen over aan het voeren. Hannover had geenszins behoefte aan een vrede met Frankrijk. Händel was op de hoogte van deze onderhandelingen, wat hem er al vroeg toe zette om met zijn Te Deum te beginnen. Hij riskeerde zijn baan in Hannover, waar hij sinds zijn aanstelling amper geweest is, voor een onzekere nieuwe carrière in Engeland. Hij had het stuk op 14 januari 1713 al af, vier maanden voor de uiteindelijke ondertekening van de vrede. De datum van de tekening stond nog lang niet vast, en Händel wilde er zeker van zijn dat er voldoende tijd voor repetities voor de uitvoering zou zijn.
De eerste officiële uitvoering van het Te Deum van Händel vond plaats op 7 Juli in de kathedraal van St. Paul in Londen om de Vrede van Utrecht te vieren. Koningin Anne kon niet bij deze première aanwezig zijn. Het was slecht gesteld met haar gezondheid. Ze leed aan jicht en had inmiddels dertien miskramen achter de rug. Daarom had haar persoonlijke arts aangeraden om de kortere en kleinere viering in St. James bij te wonen. Wel heeft ze ervoor gekozen om de festiviteiten in St. Paul’s op geplande wijze door te laten gaan alsof zij erbij aanwezig was. Het stuk werd uitgevoerd door maximaal 50 muzikanten, waarvan een groot aantal hofmusici. Het is onbekend of koningin Anne het stuk ooit heeft gehoord. (plaatje invoegen uitvoering en exterieur)
Koningin Anne is in 1714 overleden, en werd, ironisch genoeg, opgevolgd door George de keurvorst van Hannover. Ondanks dat Händel eerder partij voor Anne had gekozen over de Vrede van Utrecht, kon hij na de aanstelling van George I voldoende werk vinden in Engeland. Händel heeft zelfs nog les gegeven aan de dochter van George I, Anna van Hannover, wat de indruk wekt dat de onenigheid geen open wonden achtergelaten heeft. Händel's inspanningen voor het Te Deum en andere werken hebben hem aanzienlijk geholpen om zijn carrière in Engeland gestalte te geven. Dit heeft hem zijn faam en rijkdom opgeleverd.
In de tijd van Händel was er nog geen publiek muziekleven waarin het volk naar concerten gaat zoals nu. Kunstmuziek was vooral aangelegenheid voor de rijken en de adel. Het was daarom voor een componist zoals Händel, maar ook voor uitvoerende musici, een goede carrièrestap om een plaats aan bijvoorbeeld het koninklijk hof te verwerven. De situatie is voor huidige musici heel anders. Componisten in Nederland krijgen nog wel subsidie, maar schrijven niet voor de staat. Uitvoerende musici zijn nog meer dan componisten afhankelijk van bekendheid bij het volk.
Carel Kraayenhof heeft bij het huwelijk van Prins Willem Alexander en Maxima een stuk van Ástor Piazolla gespeeld, wat een grote indruk op de mensen thuis maakte toen hij met zijn uitvoering een traan bij Maxima losmaakte. Blijkbaar speelt het hof nog steeds een rol bij de hedendaagse muziek, maar wel in mindere mate. Ook lijkt deze rol sterk veranderd te zijn. Hoe denk jij, als lezer, hoe deze verhouding is veranderd?