De Vrede van Utrecht heeft geen Nederlandse muzikale weerklank. Veel Nederlands muziekmateriaal uit het begin van de 18e eeuw is voor een groot deel verdwenen. Concreet heeft de Vrede van Utrecht, voor wat bekend is, geen invloed gehad op het muziekleven.
Opmerkelijk voor de periode rond 1713 is dat er in het jaar 1709 voor het eerst sprake was van ‘copyright’, waardoor de rechten van de opdrachtgever naar de auteur gingen. De 18e eeuw valt in de periode van de winterslaap in het muziekleven. Muziek is de spiegel van de geest en maatschappij. Het is zinnig om het muziekleven in twee zaken te onderscheiden:
De in Alkmaar geboren vioolvirtuoos Willem de Fesch componeerde in 1717 het concerto grosso, die hij opdroeg aan Joao gomes da Silva (een ambassadeur van de Vrede van Utrecht). Nadat hij in Amsterdam doceerde en kapelmeester in Antwerpen was, emigreerde hij in 1731 naar Londen.
De luit speelde een belangrijke rol in het muziekleven van de 17e eeuw. Het instrument werd bespeeld door de welgestelde amateurs en beroepsmusici. Nederlandse hovelingen waren destijds ook bekwaam in de vaardigheid van het bespelen van het instrument. Constantijn Huygens was een belangrijk figuur in die hofcultuur. Naar verluidt kon hij goed zingen en bespeelde tal van instrumenten.
Hij schreef ook tal van liederen als Pathodia sacra et profana (1647), Gebruyck of ongebruyck van ’t orgel in de kercken der Verenigde Nederlanden (1641) en Ottium vs Negotium. In de 17e en 18e eeuw kon de bezoeker bij promotiemateriaal niet zien dat een hoveling iets had geproduceerd, omdat het destijds ‘not done’ was dat een hoveling zich als auteur presenteerde.
Hofmusici
Er werd door hofmusici op drie verschillende locaties gespeeld:
1. de kerk (alleen capellen van Oranje),
2. Chamber (van de vorst) en
3. het theater.
Dat deden ze tijdens drie verschillende soorten gelegenheden:
1. op Bals,
2. prettige diners en
3. concerten.
Helaas zijn er geen concrete programma’s bekend.
Eén van de talentvolste muziekleerlingen van Händel was Anna van Hannover (1709-1759). Zij was de dochter van George II, de latere koning van Engeland. Händel schreef ook stukken voor haar. In 1734 trouwde zij Londen met Willem Carel Hendrik Friso, prins van Oranje en de latere (erf)stadhouder Prins Willem IV.
Met de ambtsaanvaarding van erfstadhouder Willem V in 1766 begint een bloeiperiode voor de hofmuziek. Er was een unieke vorm van muzikale organisatie: niet ten behoeve van luisteraars, maar voor verheerlijking van de vorst. Voor musici van het hofkapel waren er goede verdiensten. Er was weinig verloop in de organisatie. Het hofkapelmeesterschap werd een belangrijke positie.
In principe was de stad eigenaar van de organisaties, zowel de roerende als onroerende muzikale goederen. Groepen stadsmusici die in vaste dienst traden, waren organisten, speellieden, trompetters en beiaardiers.